Vroeger en nu, stap voor stap
Hoe zag je plek er vroeger uit, en wat is er veranderd? In Vraag de kaart leg je oude kaarten en luchtfoto's van eerdere jaren onder je plek, en zet je twee kaarten naast elkaar.
Kies een oude kaart
Kies “Lagen”. Onder “Vroeger” staan de oude kaarten die je als ondergrond kiest: “Tijdreis (elk jaar)”, “Kaart 1850 in kleur”, “Bosstatistiek ca. 1940”, “Waterstaatskaart 1865–1935” en “Percelen 1832”. Een oude kaart is getekend op een kleinere schaal: ver ingezoomd wordt hij wazig. De lagen die je aanzet, liggen erbovenop.
Reis door de tijd
Met “Tijdreis (elk jaar)” zie je de topografische kaart van het Kadaster zoals die was in een jaar van 1815 tot 2025. Kies het jaar in het venster bovenaan: met de schuif, met de pijltjes naast het jaar, of met 1850, 1900, 1950 en 2000. De schuif springt naar de jaren waarvan een kaart is; vóór 1850 zijn dat er weinig, en één kaart kan meer jaren beslaan.
Met het pijltje in de kop klap je het venster in; het jaar blijft staan.
Luchtfoto's van eerdere jaren
Onder “Vroeger” kies je ook een luchtfoto van een eerder jaar, bij “Luchtfoto per jaar (2016–2025)”. In het venster bovenaan stap je daarna van jaar tot jaar, met de pijltjes of de schuif, net als bij de Tijdreis. Zo zie je wat er de laatste jaren is gebouwd of veranderd, zoals hier bij de Catharijnesingel in Utrecht in 2016.
De kadasterkaart van 1832
Zoek in “Lagen” op “1832” en zet “Kadasterkaart 1832 (minuutplans)” aan: de kaartbladen van het eerste kadaster, met de percelen en perceelnummers van toen, door HISGIS passend gemaakt op de kaart van nu. Met “Dekking” zie je de kaart van nu erdoor. De ondergrond “Percelen 1832” toont dezelfde percelen, met het grondgebruik van toen in kleur.
Beide zijn “Beta” en nog niet overal: in delen van het land ontbreken ze. De minuutplans zie je alleen ingezoomd. Een paar meter verschuiving ten opzichte van nu is normaal.
Zet twee kaarten naast elkaar
Met de knop met de twee kolommen naast “Lagen” (“Twee kaarten naast elkaar”) zie je twee kaarten die samen bewegen. Ze beginnen met dezelfde ondergrond, en de lagen van de linkerkaart gaan open: kies daar een oude kaart, zoals de Tijdreis van 1900. Rechts blijft de kaart van nu.
Op je telefoon staan ze boven elkaar: kies in “Lagen” bij “Niet vergelijken” voor “Twee kaarten boven elkaar”.
Elke kaart zijn eigen lagen
Op elke kaart staat wat hij toont, zoals “Links: Tijdreis 1900”. Klik erop en de lagen van die kaart gaan open; de kaart die je bewerkt, krijgt een oranje rand. Bovenaan het paneel wissel je tussen “Links” en “Rechts”. Zo leg je de minuutplans van 1832 op de linkerkaart en houd je rechts de luchtfoto. De legenda zegt per kaart wat er aan staat.
Schuif de ene kaart over de andere
Kies “Schuiven”: de linkerkaart ligt dan over de rechter, tot aan een witte lijn. Sleep het rondje op de lijn heen en weer, of gebruik de pijltjestoetsen. Hier links de luchtfoto van 2016, rechts die van nu: waar toen een weg lag, ligt nu water. Met “Naast elkaar” ga je terug. Het kruisje op “Links” of “Rechts” sluit die kaart: de andere blijft over, met zijn lagen. “Vergelijken stoppen” houdt de rechterkaart.
Bekijk het in 3D
Zet “3D” aan, boven de zoomknoppen: beide kaarten kantelen mee. Rechts staan de gebouwen van nu, gekleurd naar bouwjaar: als blokken, of met hun echte dakvormen als je “Echte daken” aanzet in de lagen van de rechterkaart, zoals hier. Op de linkerkaart staan ze niet vanzelf, want op een kaart van 1900 zouden ze misleiden; wil je ze daar toch, zet dan “Gebouwen in 3D (3DBAG)” aan in de lagen van de linkerkaart.
Vraag het de assistent
De assistent zet de kaarten voor je klaar. Vraag bijvoorbeeld “Hoe zag dit er rond 1900 uit?”, “Vergelijk de kaart van 1900 met nu”, “Wat is er hier veranderd sinds 2016? Vergelijk de luchtfoto's” of “Laat de kadasterkaart van 1832 zien bij de Brink in Deventer”. Klaar met vergelijken? Zeg “Sluit de rechterkaart” en de oude kaart blijft. Hij kan de kaarten zelf niet zien: wat er veranderd is, bekijk je zelf.