Beschermd stads- en dorpsgezicht
Ook: beschermd stadsgezicht, beschermd dorpsgezicht, rijksbeschermd gezicht
Een beschermd stads- of dorpsgezicht is een gebied in een stad of dorp met een bijzonder cultuurhistorisch karakter. Het Rijk heeft het aangewezen zodat nieuwe ontwikkelingen voortbouwen op dat karakter.
De kaart
Voorbeeld: Elburg. Rijksmonumenten & beschermde gezichten, op de grijze kaart van het Kadaster.
Klik op de kaart of zoek een adres: je ziet wat de kaart op die plek zegt.
Legenda · Rijksmonumenten & beschermde gezichten
- Rijksmonument
- Beschermd stads- of dorpsgezicht, werelderfgoed
Bron
- Rijksmonumenten & beschermde gezichten
- RCE · CC-BY 4.0
Wat is een beschermd stads- of dorpsgezicht?
Het gaat niet om één gebouw, maar om het geheel: de historische structuur van straten, pleinen en water, de samenhang van het gebied en het samenspel van bebouwing en open ruimte. De Erfgoedwet beschrijft een gezicht als een groep onroerende zaken die van algemeen belang is om haar schoonheid, haar samenhang of haar wetenschappelijke of cultuurhistorische waarde, met daarin één of meer monumenten.
Nederland heeft ruim 470 rijksbeschermde gezichten. Ze zijn gebouwd of aangelegd voor de Tweede Wereldoorlog: oude stads- en dorpskernen, latere uitbreidingswijken en soms ook landelijk gebied. Sinds 2012 wijst het Rijk geen nieuwe gezichten meer aan. Een gemeente kan ook zelf een stads- of dorpsgezicht aanwijzen in haar omgevingsplan; die staan niet op deze kaart.
De bescherming zelf regelt de gemeente in het omgevingsplan; wat ze daarin moet regelen, legt het Informatiepunt Leefomgeving uit. Volgens de RCE horen zichtlijnen en open terreinen rond het gezicht bij die bescherming. Welke regels voor een pand gelden, verschilt per gezicht en staat in het omgevingsplan van de gemeente.
Onder de Omgevingswet gaat een aanwijzing door het Rijk met een instructiebesluit; de gezichten van daarvoor gelden als zo aangewezen. Vroeger legde de gemeente de bescherming vast in een beschermend bestemmingsplan.
Meer bij de bron: Beschermde stads- en dorpsgezichten (RCE) · Een pand in een beschermd gezicht (RCE) · Erfgoed in het omgevingsplan (IPLO).
Deze kaart en 125 andere open lagen
In Vraag de kaart zet je deze kaart aan op je eigen plangebied, naast de andere open lagen, met een assistent die de kaart voor je bedient en per thema de feiten met hun bron.
Open Vraag de kaart